Projekty badawcze

W ramach projektu „Ekoenergia-Woda-Bezpieczeństwo” prowadzimy badania naukowe. W okresie od czerwca 2017 r. do maja 2018 r. pobieraliśmy próbki w zlewniach obejmujących swym zasięgiem źródła wody Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów w północnej części konurbacji katowickiej. Podczas badań analizowana jest m.in. zawartość metali ciężkich, substancji organicznych oraz nieorganicznych jonów. W wodach oznaczamy zawartości metali (glin, srebro, arsen, kadm, chrom, nikiel, miedź, żelazo, mangan, ołów, antymon, selen, wolfram, wanad, stront, bar, bor, cynk), WWA, substancji ropopochodnych oraz nieorganicznych anionów i kationów. W analizach wykorzystywane są najnowocześniejsze techniki instrumentalne. Dzięki finansowaniu badań przez Park Technologiczny EkoEnergia-Woda-Bezpieczeństwo” możliwe było zrealizowanie trzech tematów badawczych opisanych poniżej.

BADANIA ZMIENNOŚCI STĘŻEŃ METALI I METALOIDÓW W WODACH POWIERZCHNIOWYCH

BADANIA ZMIENNOŚCI STĘŻEŃ METALI I METALOIDÓWW WODACH POWIERZCHNIOWYCH W WYBRANYCH PUNKTACH POMIAROWYCH NA TERENIE ZLEWNI WÓD UJMOWANYCH PRZEZ STACJE WODOCIĄGOWE GÓRNOŚLĄSKIEGO PRZEDSIĘBIORSTWA WODOCIĄGÓW W KATOWICACH

Autorzy: Rajmund Michalski 1, Joanna Kończyk 1, Magdalena Kozak 2, Agnieszka Sapalska 21 Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Ekoenergia Silesia S.A 1 Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A, Katowice

Spośród wielu substancji chemicznych, które ze względu na swoje niekorzystne dla ludzi właściwości są przedmiotem badań monitoringowych m.in. w próbkach środowiskowych są metale i metaloidy. Badania pozwoliły określić zmienność czasową oznaczanych analitów, co przyczynia się do lepszego zrozumienia wpływu źródeł antropogenicznych i przemian zachodzących w środowisku na bezpieczeństwo zdrowotne wody spożywanej przez Klientów GPW S.A. w Katowicach. Próbki pobierano raz w miesiącu od czerwca 2017 do maja 2018 roku. Na rysunku 1 przedstawiono mapkę z zaznaczonymi punktami pomiarowymi, które znajdowały się w: 1. Krupski Młyn ul. Główna, rzeka Mała Panew; 2. Zendek, ul. Częstochowska, rów z odwadniania lasu; 3. Zendek, dopływ do Brynicy, rów odwadniający; 4. Niezdara most na Brynicy, dopływ do Zbiornika Kozłowa Góra oraz 5. Rów Ożarowicki.

Po przetransportowaniu do laboratorium próbki wód utrwalano kwasem azotowym (V) do pH = 2, a następnie przesączano je przez sączek o średnicy porów 0,45 µm. Tak przygotowane próbki poddawano analizie metodą optycznej spektrometrii emisyjnej z plazmą wzbudzoną indukcyjnie. Zakres badań obejmował oznaczanie następujących pierwiastków: Pb, Cu, Cr, Cd, Ni, Ag, As, Se, Al, Fe, Mn, B, Ba, Sb, Sr, Zn, Wo i V. Wyniki badań zostaną opublikowane w czasopiśmie Laboratorium – Przegląd Ogólnopolski https://laboratorium.elamed.pl/

 

shree

WPŁYW WYBRANYCH ORGANICZNYCH ZANIECZYSZCZEŃ KOMUNIKACYJNYCH NA JAKOŚĆ WODY

    WPŁYW WYBRANYCH ORGANICZNYCH ZANIECZYSZCZEŃ KOMUNIKACYJNYCH NA JAKOŚĆ WODY W ZLEWNIACH WÓD UJMOWANYCH DO UZDATNIANIA PRZEZ STACJE WODOCIĄGOWE GÓRNOŚLĄSKIEGO PRZEDSIĘBIORSTWA WODOCIĄGÓW W KATOWICACH

Autorzy: Rajmund Michalski1, Joanna Kończyk1, Magdalena Kozak2, Piotr Cieślik2, Marta Nowicka21Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie,Wydział Matematyczno-Przyrodniczy2 Ekoenergia Silesia S. A.

Motoryzacja i transport drogowy należą do tych sektorów gospodarki, które przyczyniają się w sposób istotny do wzrostu zanieczyszczania powietrza, gleby i wód. W związku z narastającymi wpływami komunikacyjnymi, na jakość naszego życia i zdrowia należy monitorować ujęcia wód przeznaczonych do spożycia przez ludzi, celem określenia skali zagrożeń i podjęcia odpowiednich kroków zabezpieczających. Zastosowane w badaniach nowoczesne techniki pomiarowe FTIR (substancje ropopochodne) oraz HPLC (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne – WWA) charakteryzują się bardzo dobrą powtarzalnością i granicami wykrywalności/oznaczalności. W pracy przedstawiono wyniki badań zawartości substancji ropopochodnych oraz WWA w wodach powierzchniowych stanowiących rezerwuar wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Celem badań było określenie zawartości substancji ropopochodnych oraz WWA, w tym: acenaftylenu, acenaftenu, fluorenu, fenantrenu, antracenu, pirenu, benzo(a)antracenu, benzo(b)fluorantrenu, benzo(k)fluorantrenu, benzo(a)pirenu, benzo(g,h,i)perylenu, indeno(1,2,3-c,d)pirenu, dibenzo(a,h)antracenu, naftalenu i chryzenu w wodach powierzchniowych stanowiących dopływy do ujęć wód wykorzystywanych przez GPW w Katowicach. Po przetransportowaniu do laboratorium próbki wód były analizowane techniką spektrometrii FTIR (substancje ropopochodne) oraz wysokosprawnej chromatografii cieczowej HPLC (WWA). Badania substancji ropopochodnych wykonano techniką FTIR po ekstrakcji PCE z użyciem spektrometru FT-IR Nicolet iS10, a WWA oznaczano z wykorzystaniem chromatografu HPLC+ firmy Dionex model Ultimate 3000 RS. Wyniki badań zostaną opublikowane w czasopiśmie Chemistry Environment Biotechnology. http://www.ceb.ajd.czest.pl

GŁÓWNE NIEORGANICZNE JONY ORAZ CHLORANY(VII) W WODACH POWIERZCHNIOWYCH

GŁÓWNE NIEORGANICZNE JONY ORAZ CHLORANY(VII) W WODACH POWIERZCHNIOWYCH POBIERANYCH W OKOLICACH LOTNISKA KATOWICE-PYRZOWICE

Autorzy: Joanna Kończyk1, Joanna Kernert2, Paulina Pecyna2, Magdalena Kozak3, Rajmund Michalski21Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy2 Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN, Zabrze3 Ekoenergia Silesia S. A.

Poza rutynowo oznaczanymi anionami i kationami nieorganicznymi, przedmiotem badań były toksyczne jony ClO4, których obecność w środowisku związana jest m.in. z stosowaniem materiałów pirotechnicznych, nawozów oraz innych silnych utleniaczy na bazie chloranów (VII). W Polsce dotychczas nie prowadzono badań w zakresie ich występowania w środowisku. Celem badań było określenie czasowej i przestrzennej zmienności stężeń wybranych nieorganicznych anionów (F, Cl, NO2, NO3, PO43-, SO42- i ClO4) a także kationów (Li+, Na+, K+, NH4+, Mg2+, Ca2+) w wodach powierzchniowych znajdujących się w okolicach lotniska Katowice-Pyrzowice i szlaków komunikacyjnych do niego prowadzących. Do oznaczania jonów wykorzystano chromatografy jonowe firmy Thermo Scientific (Dionex ICS -3000, oraz ICS-1100). Wyniki badań zostaną opublikowane w czasopiśmie Laboratorium – Przegląd Ogólnopolski https://laboratorium.elamed.pl/ Podsumowanie Oznaczone zawartości metali, substancji ropopochodnych i wybranych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych oraz nieorganicznych anionów i kationów (w tym toksycznych jonów ClO4) są na niskich poziomach stężeń, w zdecydowanej większości nie przekraczających wartości dopuszczalnych. Nie stwierdzono istotnej zmienności czasowej i przestrzennej oznaczanych substancji, co może świadczyć o stabilności tych wód powierzchniowych. Ma to istotne znaczenie w kontekście bezpieczeństwa wody spożywanej przez mieszkańców aglomeracji Górnośląskiej. W określonym zakresie badań (anality, miejsca pobierania próbek, czas badań) badane wody powierzchniowe, które potencjalnie mogą stanowić zagrożenie dla ujęć będących w dyspozycji GPW w Katowicach są czyste i bezpieczne dla użytkowników.